Władimir Nikołajewicz Czełomiej
Biografia
Władimir Nikołajewicz Czełomiej urodził się w Siedlcach w rodzinie ukraińskich nauczycieli. W wieku 12 lat przeniósł się wraz z rodziną do Kijowa, a następnie studiował na Politechnice Kijowskiej, zakończywszy studia w 1937 roku z wyróżnieniem. Zajmował się mechaniką i teorią oscylacji, prowadząc badania i publikując prace, a w 1940 otrzymał jedno z rocznych stypendiów Stalina.
W 1941 wstąpił do WKP(b) i podczas wojny pracował w Centralnym Instytucie Budowy Silników Lotniczych im. Baranowa w Moskwie, gdzie zdołał zrekonstruować pulsacyjny silnik. 14 czerwca 1944 został wezwany do Kremla, a 19 października 1944 powierzono mu kierowanie OKB-51 jako dyrektora i głównego konstruktora doświadczalnego biura. Do końca 1944 zrekonstruował silnik V-1, a w 1945 przeprowadzono testy radzieckiego odpowiednika o nazwie 10Ch.
Po wojnie kontynuował pracę, a w 1954 został dyrektorem Specjalnej Grupy Projektowej i następnie głównym konstruktorem OKB-52. W 1959 otrzymał tytuł Bohatera Pracy Socjalistycznej, a rok później profesorski i tytuł doktora nauk na Moskiewskiej Wyższej Szkole Technicznej im. Baumana. Jego biuro opracowało m.in. skrzydlate pociski dla marynarki i w latach 50. i 60. prowadziło prace nad rakietami balistycznymi UR-100 i koncepcją kosmoplanu oraz systemów kosmicznych. W 1960 powstała koncepcja UR-500, która stała się fundamentem rodziny rakiet Proton.
W późniejszych latach, mimo wewnętrznych przetasowań i spadku wpływu po odejściu Nikity Chruszczowa, dążył do rozwoju systemu kosmicznego Ałmaz i radarowych projektów, a UR-500 został wykorzystany do budowy załogowych misji kosmicznych. Starty pierwszych rakiet UR-500 nastąpiły w 1965 roku, a rakiety Proton wyniosły w kolejnych dekadach stacje Salut, Mir i elementy ISS. Czełomiej zmarł w 1984 roku po wypadku samochodowym w Moskwie; pochowano go na Nowodziewickim cmentarzu.