Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rekordowe 11 miliardów na odbudowę po powodzi
Powrót do normalności po kataklizmie
W poniedziałek w Głuchołazach odbyła się uroczystość otwarcia nowego mostu na rzece Biała Głuchołaska. To kluczowy moment dla miasta, które we wrześniu 2024 r. zostało dotknięte jedną z najtragiczniejszych powodzi w historii południowej Polski. Jak podkreślił Premier Donald Tusk, to właśnie w Głuchołazach podjęto decyzje o masowej pomocy państwa, bo bez niej mieszkańcy i samorząd nie mieliby szans na samodzielne podniesienie się z ruin. Nowa przeprawa na stałe łączy dwie części miasta i przywraca ciągłość drogi krajowej nr 40, co ma ogromne znaczenie dla codziennego transportu oraz ruchu transgranicznego z Czechami.
Powódź z września 2024 r. zniszczyła setki domów, firm i infrastrukturę komunalną. W Głuchołazach woda porwała stary most, który przez lata służył jako główne połączenie między dzielnicami. Straty były tak ogromne, że rząd uruchomił nadzwyczajne mechanizmy wsparcia. Dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska szybko postawiono most tymczasowy, ale wyzwaniem pozostawała budowa trwałej, bezpiecznej przeprawy. Dziś – po kilku miesiącach intensywnych prac – ten cel został osiągnięty.
Nowoczesna konstrukcja odporna na wielką wodę
Nowy most różni się od swojego poprzednika przede wszystkim poziomem zabezpieczeń. Został zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofy, dlatego jego konstrukcja jest wyniesiona o niemal metr wyżej w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże poza umocnieniami wałów koryta rzeki – to rozwiązanie ma zapobiec podmyciu podczas ewentualnych przyszłych wezbrań. Koszt budowy samego mostu oraz towarzyszącej infrastruktury technicznej wyniósł 65 mln zł.
„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że obiekt nie tylko ułatwi codzienne podróże, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców i stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego oraz turystycznego regionu. Z kolei Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zaznaczył, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągać ludzi i turystów oraz dawać poczucie bezpieczeństwa. Inwestycja jest więc nie tylko odbudową, ale także modernizacją na miarę wyzwań klimatycznych.
Rekordowy pakiet pomocowy – 11 miliardów złotych
Otwarcie mostu to jeden z elementów szerszego programu wsparcia dla regionów dotkniętych powodzią. Łącznie rząd przeznaczył na ten cel 11 mld zł – największą kwotę w historii Polski przeznaczoną na walkę ze skutkami żywiołu. Z tej puli aż 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz na pomoc doraźną oraz odbudowę mostu, szkoły, żłobka i pływalni miejskiej. Premier Tusk zapewnił, że pomoc nie kończy się na tej inwestycji – w planach są dalsze prace, w tym remont mostu Świętego Wojciecha oraz rewitalizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego za kolejne prawie 50 mln zł.
- 11 mld zł – łączna wartość pomocy rządowej dla wszystkich poszkodowanych regionów (największa w historii)
- 365 mln zł – kwota przeznaczona wyłącznie na pomoc dla Głuchołaz
- Ponad 1 mld zł – wypłacone bezpośrednio w formie zasiłków dla 62 tys. rodzin
- 30 różnych instrumentów wsparcia – od dotacji infrastrukturalnych po zasiłki mieszkaniowe
- 6 mld zł z całej pomocy pochodzi z Funduszy Europejskich
Wsparcie objęło także inne miejscowości: Lądek Zdrój, Stronie Śląskie, Bardo i wiele innych. Premier Tusk podkreślił, że determinacja, by przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy, wynikała z dramatycznej sytuacji mieszkańców. „My na tym nie kończymy pomocy” – zapewnił.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy.”
Donald Tusk, Premier RP
Lekcje dla Siedlec – czego uczy nas powódź w Głuchołazach?
Choć Siedlce leżą w zupełnie innej części kraju – na Mazowszu, nad rzeką Liwiec – doświadczenia z września 2024 r. są dla naszego regionu cenną lekcją. W ostatnich latach coraz częściej mierzymy się z gwałtownymi opadami i lokalnymi podtopieniami, które choć nie osiągnęły skali katastrofy na południu, pokazują, że infrastruktura hydrotechniczna wokół Siedlec wymaga systematycznych przeglądów i modernizacji. Decyzje o budowie nowych przepraw, fortyfikacji wałów i systemach wczesnego ostrzegania – podejmowane w Głuchołazach – mogą stać się wzorem dla lokalnych samorządów.
Warto też zwrócić uwagę na skalę rządowego wsparcia. 11 mld zł to kwota, która pokazuje, że w sytuacji nadzwyczajnej państwo jest w stanie uruchomić gigantyczne środki. Dla mieszkańców Siedlec oznacza to, że w razie podobnego zagrożenia (np. powódź zatorowa na Bugu czy Liwcu) istnieje realny mechanizm odbudowy – choć, jak zauważają eksperci, lepiej zapobiegać niż leczyć. Lokalne władze mogą czerpać z przykładu Głuchołaz także pod kątem koordynacji służb, współpracy z wojskiem i szybkiego stawiania mostów tymczasowych. To nie tylko kwestia komfortu, ale przede wszystkim bezpieczeństwa mieszkańców.
Nowa przeprawa w Głuchołazach staje się symbolem skutecznej reakcji państwa na klęskę żywiołową. Dla Siedlec – miasta, które dynamicznie się rozwija, a jednocześnie jest narażone na skutki zmian klimatu – to impuls do dyskusji o własnej strategii przeciwdziałania powodziom oraz o tym, jakie inwestycje warto zaplanować, by uniknąć podobnych zniszczeń w przyszłości.