Pamięć o ofiarach Wołynia. Premier: prawda i godny pochówek są obowiązkiem państwa
Rocznica krwawej niedzieli i przypomnienie o zbrodni wołyńskiej
11 lipca przypada rocznica krwawej niedzieli, uznawanej za apogeum zbrodni wołyńskiej. W tym dniu przypomniano, że była to zbrodnia dokonana przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach, obywatelach polskich oraz innych narodowościach zamieszkujących wschodnie ziemie II Rzeczpospolitej. W centrum tego upamiętnienia znalazł się obowiązek nazwania winnych i oddania czci wszystkim ofiarom. W komunikacie podkreślono, że bez prawdy nie da się uczciwie zamknąć bolesnej przeszłości ani budować lepszej przyszłości.
Zaznaczono także, że pamięć o ofiarach nie może kończyć się na samym wspomnieniu o wydarzeniach historycznych. Chodzi o wskazanie miejsc kaźni, o zachowanie imion i nazwisk oraz o godny pochówek tych, których ciała przez dziesięciolecia pozostawały bez należnego upamiętnienia. Władze państwowe przypomniały, że zamordowani nie mogą pozostać bezimienni. To ma być obowiązek wobec rodzin ofiar, ale też wobec całego państwa i narodu polskiego.
Ekshumacje wznowione po latach oczekiwania rodzin
Premier poinformował, że podjął skuteczne starania o wznowienie poszukiwań oraz ekshumacji ofiar zbrodni wołyńskiej na terenie Ukrainy. Dotyczy to nie tylko ofiar Wołynia, ale również innych ofiar wojen XX wieku, których ciała nie zostały wcześniej pochowane w sposób godny. Rodziny tych osób czekały na ten moment ponad 80 lat. W komunikacie wyraźnie zaznaczono, że celem jest przywrócenie pamięci o każdej z tych osób z osobna.
To działanie ma wymiar nie tylko historyczny, lecz także rodzinny i państwowy. Odnalezienie szczątków, ich identyfikacja oraz umożliwienie pochówku to dla bliskich szansa na domknięcie wieloletniego bólu i niepewności. W tekście przypomniano, że pamięć o ofiarach ma obejmować każdą osobę z imienia i nazwiska. W Warszawie ma powstać Mur Pamięci z wiecznym ogniem i nazwiskami wszystkich odnalezionych oraz zidentyfikowanych ofiar.
- 11 lipca to rocznica krwawej niedzieli, uznawanej za apogeum zbrodni wołyńskiej.
- Rodziny ofiar czekały na wznowienie poszukiwań i ekshumacji ponad 80 lat.
- W Warszawie ma stanąć Mur Pamięci z wiecznym ogniem i nazwiskami odnalezionych ofiar.
Mur Pamięci w Warszawie i indywidualne upamiętnienie ofiar
Zapowiedziany Mur Pamięci ma być trwałym znakiem przypominającym o ofiarach wojennych i zbrodni wołyńskiej. Zostanie na nim umieszczony wieczny ogień oraz nazwiska każdej odnalezionej i zidentyfikowanej osoby. W ten sposób państwo chce podkreślić, że każda ofiara ma mieć swoje miejsce w pamięci publicznej. Akcent położono na to, że Rzeczpospolita nie zapomni o żadnej z nich.
W przekazie zwrócono uwagę, że pamięć nie może być anonimowa ani zbiorcza w sposób zacierający indywidualne losy. Nazwisko, miejsce śmierci i godny pochówek mają przywracać godność ludziom, których życie zostało przerwane w czasie wojny. To również sygnał dla rodzin, które przez dziesiątki lat nie znały losu swoich bliskich. Upamiętnienie ma objąć nie tylko historię, lecz także konkretne ludzkie biografie.
Pamięć, prawda i odpowiedzialność Polski, Ukrainy oraz Europy
W komunikacie pojawiło się jasne stwierdzenie, że pamięć nie może służyć nienawiści. Podkreślono również, że odpowiedzią na nacjonalizm nie może być kolejny nacjonalizm. Zamiast tego pamięć i prawda mają pomagać w budowaniu przyszłości opartej na szacunku, bez pogardy i bez przemocy. Wskazano, że Europa po II wojnie światowej mogła budować pokój właśnie dzięki prawdzie i nazywaniu rzeczy po imieniu.
Zwrócono też uwagę, że kto chce dołączyć do tej wspólnoty, musi być gotowy na przyjęcie prawdy o historii. W tekście podkreślono odpowiedzialność za przyszłość i bezpieczeństwo dzieci oraz wnuków. Ta odpowiedzialność została pokazana jako wspólna dla Polski, Ukrainy i Europy. Fundamentem ma być solidarność wobec współczesnych zagrożeń, a jej podstawą mają pozostawać prawda, pamięć i nadzieja.
"Pamięć nie może być sługą nienawiści. Odpowiedzią na nacjonalizm nie może być więcej nacjonalizmu."
Premier polskiego rządu
"Potrzebujemy dziś solidarności wobec wspólnych zagrożeń, a solidarność zbudowana jest na fundamencie prawdy, pamięci i nadziei."
Premier polskiego rządu
- II Rzeczpospolita to państwo, którego wschodnich ziem dotyczyła zbrodnia wołyńska.
- XX wiek obejmuje także inne ofiary, których ekshumacje mają zostać wznowione na Ukrainie.
- Warszawa ma stać się miejscem utworzenia Muru Pamięci z wiecznym ogniem.