Maria Gorzechowska
Biografia
Maria Gorzechowska urodziła się 27 listopada 1883 w Siedlcach w rodzinie Henryka Adolfa (zm. 1878), urzędnika i powstańca z 1863 roku, oraz Zofii z domu Tonkel-Ślepowron. Miała braci: Jana (ps. „Jur”) – członka Organizacji Bojowej PPS, generała brygady, Henryka – porucznika kawalerii Wojska Polskiego, ofiary zbrodni katyńskiej, Józefa (1880–1966) – późniejszego pracownika MSZ, a także siostry Helenę (1894–1972) i Zofię (zm. 1975).
W latach 1900–1905 studiowała historię, historię literatury i filozofię na Uniwersytecie Latającym w Warszawie, następnie w Towarzystwie Kursów Naukowych oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim (1910–1911). Od 1900 roku pracowała w Warszawie jako nauczycielka, równocześnie prowadziła jedną z czytelni Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności i organizowała nielegalne biblioteczki ruchome dla robotników. Pracę bibliotekarki podjęła w latach 1906–1910 w Bibliotece Kolejowej Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej. Następnie od grudnia 1911 do połowy 1913 roku pracowała w Wydziale Czytelń WTD, a w latach 1913–1914 w Bibliotece Ordynacji Krasińskich.
W 1915 roku objęła kierownictwo Wydziału Czytelń WTD. Brała udział w tworzeniu jednolitej sieci bibliotek oświatowych. Równocześnie, od 1922 roku, była dyrektorem Towarzystwa Bibliotek Powszechnych w Warszawie, którego celem była unifikacja bibliotek Towarzystwa Czytelń m. Warszawy, Wydziału Czytelń WTD oraz Towarzystwa Biblioteki Publicznej (24 placówki) i kierowała nimi do czasu przejęcia bibliotek przez Zarząd Miejski w 1935 roku. Wprowadziła do sieci bibliotecznej TBP nowoczesne metody pracy, dbała o podniesienie kwalifikacji personelu, współorganizując kursy bibliotekarskie, na których wykładała historię literatury, ze względu na jej wszechstronną znajomość.
Od 1917 roku była członkiem Związku Bibliotekarzy Polskich, brała czynny udział w Sekcji Bibliotek Powszechnych oraz Komisji Katalogowej ZBP. W 1936 roku przeszła na emeryturę.
Podczas powstania warszawskiego przebywała w Warszawie. Po wyjściu z Warszawy 6 października 1944 roku od 15 października 1944 do 30 kwietnia 1946 roku przebywała w Pionkach pod Radomiem, gdzie pracowała w Komitecie Opieki Społecznej. Później pracowała w Bibliotece Towarzystwa Naukowego Lekarskiego, a następnie w Bibliotece Akademii Medycznej w Łodzi (1950–1958), którą współtworzyła.
Dwukrotnie odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925 i 1958).